Кевой
| Къена тайпа | |
| Кевой | |
|---|---|
| Этноиерархи | |
| Раса | кавказан |
| Тукхам | Ӏовхой |
| Йукъара хаамаш | |
| Мотт | Ӏовхойн лер |
| Дин | ислам (суннизм) |
| Къам | нохчий |
| Таханлера дӀасакхалхар | |
 Росси: хууш дац Нохчийчоь: хууш дац ДегӀаста: хууш дац |
|
| Хьалхалера дӀасакхалхар | |
| • шира. мохк Ӏовх | |
Кевой[1] ( нохч. Кевой[1]) — нохчийн тайпанах[2]цхьаъ, Iовхойн тукхум чу догIуш долу. Оцу тайпан векалш бехаш бу ДегӀастанан Ӏовхойн а, Хаси-Эвлан а кӀошташкахь.
Истори
Кевой нийсайазйар Арсаханов И. А. (Арсаханов, 1959, 9 агӀо)[3], У. Г. Осмаев Къева (Кай)[4], Сулейманов А. С. Кеной (хетарехь, опечатка йа гӀалат хила тарло).
Нохчийн историкана, историн Ӏилманийн кандидатна Натаев Сайпудина хетарехь, кевой тайпанан цӀе тӀемалой, гӀаролхой аьлла гочдан мегар ду. Цо чӀагӀдарца, этнониман бух бу нохчийн «Ке» гӀап[1]. Нохчийн меттан Ӏилманчас И. А. Арсахановс шен 1959-чу шарахь арахецначу шен балха тӀехь кевой тайпа Ӏовхойн дакъа санна далийна[3][5].
Нохчийн талламхочо, мохкбовзархочо, хьехархочо, къоман поэта А. С. Сулеймановс, ГӀачалкъа йуьртан микротопонимехь йалийна топоним Кевойн атагӀа (Кевойн атага) «Кевойн атагӀа» — йуьртан къилбаседа-малхбалехьа дежийла. Цуьнан а йу кевой этноним санна[6]. Натаев Сайпудис топоним тайпца йозуш йу[1].
У. Г. Осмаевс шен «Чечня: голоса времен» цӀе йолчу книги тӀехь дӀайазбина Йоккха-Бамт-Йурт йуьртахь кевой тайпанан векалш[7].
Билгалдахарш
Литература
- Арсаханов И. А. Аккинский диалект в системе чечено-ингушского языка. — Гр., 1959. — С. 180.
- Дешериев Ю.Д. Сравнительно-историческая грамматика нахских языков и проблемы происхождения и исторического развития горских кавказских народов. — Грозный: Чечено-Ингушское книжное изд-во, 1963. — 554 с.
- Осмаев У. Г. Чечня: голоса времен. — Махачкала: Юпитер, 2005. — 670 с. — 2000 экз. — ISBN 5789500676, 9785789500675.
- Дадаева А. И. Фонетические особенности аккинского диалекта чеченского языка : дис. на соиск. учёной степ. канд. филол. наук: 10. 02. 02 / Науч. рук. А. Г. Магомедов. — Дагестанский научный центр РАН. Институт языка, литературы и искусства им. Г. Цадасы. — Махачкала, 2005. — 172, [5] с.
- Сулейманов А. С. Топонимия Чечни / Ред. Т. И. Бураева. — Грозный: ГУП "Книжное издательство", 2006. — 711 с. — 5000 экз. — ISBN 5-98896-002-2.
- Натаев С. А. ЧЕЧЕНСКИЕ ТАЙПЫ. Проблемы изучения природы, структуры и исторической динамики социальных институтов чеченцев. — Махачкала, 2013. — С. 413. — ISBN 978-5-4242-0117-2.ХӀара чекхбаккханза йаззам бу. ГӀодехьа РУВИКИна, хӀара йаззам тӀебуьзна.
