Тосно
| ГӀала | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Тосно | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| оьрс. Тосно | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 59°33′ къ. ш. 30°54′ м. д.HGЯO | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Пачхьалкх |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Область | Ленинградан область | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Муниципалан кӀошт | Тоснан кӀошт | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Истори а, географи а | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Йиллина | 1500 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Дуьххьара хьахор | 1500 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Хьалхара цӀерш | Тосна, Ям-Тосна | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Центран локхалла | 37 м | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Сахьтан аса | UTC+3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бахархой | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Бахархой |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Идентификаторан терахьаш | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Телефонан код | +7 81361 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Поштан индекс | 187000—187003 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Автомобилан код | 47 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Код ОКАТО | 41248501000 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Код ОКТМО | 41648101001 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Картин тӀехь | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Тосно (оьрс. Тосно) — Российн Федерацин гӀала, Ленинградан областан Тоснан кӀоштан административан центр.
Климат
Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан[18].
Бахархойн дукхалла
| 1838[1] | 1897[2] | 1920[1] | 1923[19] | 1926[1] | 1935[1] | 1939[1] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1887 | ↗2798 | ↗4743 | ↘4233 | ↗4896 | ↗14 000 | ↘10 170 |
| 1945[1] | 1949[1] | 1959[4] | 1967[5] | 1970[6] | 1979[7] | 1989[8] |
| ↘4764 | ↗9200 | ↗15 138 | ↗18 000 | ↗19 564 | ↗24 062 | ↗32 459 |
| 1992[5] | 1996[5] | 1998[5] | 2002[9] | 2003[5] | 2005[5] | 2006[10] |
| ↗33 800 | ↗35 200 | ↗35 400 | ↗38 683 | ↗38 700 | ↘37 600 | ↘36 900 |
| 2007[5] | 2009[11] | 2010[12] | 2011[5] | 2012[13] | 2013[14] | 2014[15] |
| →36 900 | ↘36 458 | ↗39 101 | ↘39 100 | ↘38 857 | ↗39 209 | ↗39 320 |
| 2015[16] | ||||||
| ↘39 077 |
Сахьтан аса

Москохан хан (МСК, инг. MSK) — Москох гӀала — Российн Федерацин коьрта шахьар лаьтта сахьтан зона[20]. Лела дукхачу регионашкахь Российн европин декъехь. 2014 шеран 26 октябрехь дуьйна йогӀа UTC+3.
1919 шарахь Россехь дуьненайукъара сахьан асанийн система йукъайаьккхинчул тӀаьхьа дуьйна хӀинццалц Москохан хенан UTC (GMT) хан хийцайалар хила тарло UTC+2 тӀера UTC+ 4 кхаччалц. Ӏаьнан заманахь а, аьхка UTC+2 тӀера UTC+5 кхаччалц. 2011 шеран 27 мартера 2014 шеран 25 октябре кхаччалц догӀура UTC+4.
Москохан махкахула чекхйолу меридиан 37,5° м-бузе. д., иза ду доза 2-гӀачу (UTC+2) а, 3-гӀачу а (UTC+3) географин сахьтан асанийн. ГӀалин йукъ лаьтта малхбузехь оцу дозанал, 3-гӀачу географин сахьтан асанехь. Москохан йуккъера Меттигера йуккъера мелхан хан — UTC+02:30:28 (йогӀу дохаллица 37,616°)[21].
1917 шо кхаччалц Москохахь официалан хан йогӀура GMT+02:30:17 (Москован Пачхьалкхан Университетан Красни Преснян обсерваторин дохаллица).
1919 шеран 1 июлехь РСФСР ХККх йолайо махкахь сахьтан асанийн система[22], цу тӀе Москох йукъайахийтира 2-гӀачу административан сахьтан аса, цуьнан хан хила йезара GMT+2. 2-гӀачу асанна йукъатуьхира кхин а мехкаш малхбалехьара меридианал 37,5° — Архангельск, Вологда, Ярославль, Кострома, Иваново, Владимир, Рязань, Тула, Липецк, Воронеж, Дон-тӀера-Ростов.
Мехкан цхьа могӀа регионашкахь стандартан хан сахьт хийцаран хьалхарчу дийнахь лелаш дара аьхкенан хан - Москохахь иза догӀура GMT+4:30:17, цигара сахьташ дӀасадахийтира юха 30 минот 17 секунд[23] — фактехь хилира «асана ханна плюс 2 сахьт» (GMT+4) дехьадовлар. 1919 шеран гурахь сахьт дехьа ца даьккхира 1 сахьт йуханехьа бен. Москохан хан хилира GMT+3 (барта маттахь олу декретан хан), иза лийлира 1924 шеран май кхаччалц, 1921 шо доцург, хан хийцира GMT+4 тӀера GMT+5 кхаччалц. 1924 шеран 2 майхь дуьйна москохан хан йогӀуш хилира GMT+2.
2-гӀа а, 3-гӀа а административан хенан асанан официалан доза, 1919 шеран 8 февралехь динчу омарца[22], коьртачу декъана цӀерпоштан некъашца а, хишца а лелара, 37,5° меридианан малхбалехьа. Цуьнца цхьаьна цхьа могӀа регионашкахь лелайора шина хенан асанан хан, цуо новкъарлонаш йора транспортан зӀенаш кхиорехь. Цундела тӀаьхь-тӀаьхьа оцу кӀошташкахь Москохан хан лело йолайелира церан малхбалерчу декъехь.
1930 шеран 16 июнан сацамца[24] мехкан йерриг регионашкахь сахьаш цхьа сахьт хьалхадехира асанан ханна дуьхьала 1930 шеран 21 июнехь дуьйна. Иштта Москохахь UTC+3 йогӀа хан хӀоттийра, цунна тӀаьхьа цӀе йелира москохан декретан хан» йа — москохан хан.
Москох хан, UTC+3, лело йолийра (къаьсттина 1957 шерал тӀаьхьа) 3-гӀа административан сахьтан зонан дуккха а регионашкахь лелаш йара аьхкенан хан UTC+4, иза баккъалла а дара оцу регионашкахь аьхкенан хан дӀайаккхар. Москохан сахьтан асанан малхбалехьара доза малхбалехьа дехьадоладелира. Цхьана муьрехь Москохахь сахьт лело долийра 4-гӀа сахьтан асанан регионашкахь — Коми Автономин Советийн Социалистийн Республикехь а, Ненцойн къоман округехь а.
Билгалдахарш
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 1,17 1,18 1,19 1,20 «Тосно». По заказу администрации Тосненского городского поселения Тосненского района Ленинградской области, 2008 год
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Населённые места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 года / предисл.: Н. Тройницкий. - Санкт-Петербург : типография «Общественная польза», 1905. - X, 270, 120 с. ; 27. - (Первая всеобщая перепись населения Российской империи 1897 года / под ред. Н. А. Тройницкого). ТӀекхочу дата: 2013 шеран 17 август. Архивйина 2013 шеран 17 августехь
- ↑ «Ленинград и Ленинградская губерния» Краеведческий справочник под ред. Е. Я. Голанта. 1925 г., стр. 45
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
- ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 5,20 5,21 5,22 5,23 Народная энциклопедия «Мой город». Тосно. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 6 июль. Архивйина 2014 шеран 6 июлехь
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Архивйина 2011 шеран 22 августехь
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архивйина 2012 шеран 3 февралехь
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Административно-территориальное деление Ленинградской области: [справ.] / под общ. ред. В. А. Скоробогатова, В. В. Павлова; сост. В. Г. Кожевников. - СПб., 2007. - 281 с. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 26 апрель. Архивйина 2015 шеран 26 апрелехь
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 2 январь. Архивйина 2014 шеран 2 январехь
- ↑ 12,0 12,1 12,2 Всероссийская перепись населения 2010 года. Ленинградская область. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 10 август. Архивйина 2014 шеран 10 августехь
- ↑ 13,0 13,1 13,2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 31 май. Архивйина 2014 шеран 31 майхь
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). ТӀекхочу дата: 2013 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2013 шеран 16 ноябрехь
- ↑ 15,0 15,1 15,2 Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 2 август. Архивйина 2014 шеран 2 августехь
- ↑ 16,0 16,1 16,2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 6 август. Архивйина 2015 шеран 6 августехь
- ↑ «Ленинград и Ленинградская губерния» Краеведческий справочник под ред. Е. Я. Голанта. 1925 г., стр. 45
- ↑ Климат Ленинградской области Архивйина 2018-01-08 — Wayback Machine
- ↑ «Ленинград и Ленинградская губерния» Краеведческий справочник под ред. Е. Я. Голанта. 1925 г., стр. 45
- ↑ Федеральный закон "Об исчислении времени" от 03.06.2011 N 107-ФЗ (последняя редакция) / КонсультантПлюс. www.consultant.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 25 март. Архивйина 2016 шеран 20 апрелехь
- ↑ Мировое время. Сколько сейчас времени в разных городах и странах. Точное время. Часовые пояса. dateandtime.info. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 25 март. Архивйина 2021 шеран 15 августехь
- ↑ 22,0 22,1 Декрет СНК РСФСР от 8 февраля 1919 года «О введении счёта времени по международной системе часовых поясов». ТӀекхочу дата: 2015 шеран 14 май. Архивйина 2018 шеран 28 ноябрехь
- ↑ Блог о часовых поясах России и мира. Международное (поясное) время Архиван копи 2014 шеран 11 октябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ — Русский астрономический календарь-ежегодник, 1923.
- ↑ Постановление СНК СССР от 16 июня 1930 года № 60 «О переводе часовой стрелки вперёд на один час». ТӀекхочу дата: 2015 шеран 14 май. Архивйина 2016 шеран 4 мартехь
Хьажоргаш
ГӀалат: нийса доцу йа доцуш долу сурт | ХӀара йаззам табарна бакъхьа ду?: |
ХӀара чекхбаккханза йаззам бу Ленинградан областан географех лаьцна. ГӀодехьа РУВИКИна, хӀара йаззам тӀебуьзна. |