Чулацаман тӀегӀо

Кириши

59°27′ къ. ш. 32°01′ м. д.HGЯO
Мегавики чуьра гӀирс
ГӀала
Кириши
оьрс. Кириши
Байракх[d] ХӀост
Байракх[d] ХӀост
59°27′ къ. ш. 32°01′ м. д.HGЯO
Пачхьалкх  Росси
Область Ленинградан область
Муниципалан кӀошт Киришин кӀошт
Истори а, географи а
Дуьххьара хьахор 1693
Хьалхара цӀерш Киреши, Киреш
Майда 38 км²
Центран локхалла 29 м
Сахьтан аса UTC+3
Бахархой
Бахархой
Бахархойн дукхалла
1836186219351959[1]1967[2]1970[3]1979[4]
108↗191↗2800↘615↗18 000↗27 252↗44 246
1986[2]1989[5]1992[2]1996[2]1998[2]2000[2]2001[2]
↗50 000↗53 014↗53 800↗55 300↗55 900↘55 800↘55 700
2002[6]2003[2]2005[2]2006[7]2007[2]2008[2]2009[8]
↘55 634↘55 600↘55 400↘55 000→55 000↘54 800↘54 551
2010[9]2011[10]2012[11]2013[12]2014[13]2015[14]
↘52 309↗52 390↗52 572↗52 996↘52 549↘52 494
 стаг (
Бахархойн дукхалла
1836186219351959[1]1967[2]1970[3]1979[4]
108↗191↗2800↘615↗18 000↗27 252↗44 246
1986[2]1989[5]1992[2]1996[2]1998[2]2000[2]2001[2]
↗50 000↗53 014↗53 800↗55 300↗55 900↘55 800↘55 700
2002[6]2003[2]2005[2]2006[7]2007[2]2008[2]2009[8]
↘55 634↘55 600↘55 400↘55 000→55 000↘54 800↘54 551
2010[9]2011[10]2012[11]2013[12]2014[13]2015[14]
↘52 309↗52 390↗52 572↗52 996↘52 549↘52 494
)
Идентификаторан терахьаш
Телефонан код +7 81368
Поштан индекс 187110—187115
Автомобилан код 47
Код ОКАТО 41224501000
Код ОКТМО 41624101001
admkir.ru/kirishskoe-gor…
Картин тӀехь
Кириши картин тӀехь
Кириши

Кириши (оьрс. Кириши) — Российн Федерацин гӀала, Ленинградан областан Киришин кӀоштан административан центр.

Климат

Эвла йукъайогӀу хӀордан климатера континенталан дехьайолучу барамерачу климатан зонан. Цигахь барамера кӀеда Ӏа ду, барамехь йовха аьхке а йу. Климатан коьрта башхалла йу хенан хӀоттам цхьаьнаэшшара ца хилар, иза доьзна ду сих-сиха хийцалучу хӀаваан массех, уьш кхоллалучу кӀоште хьаьжжина хуьлу хӀордан, континенталан, арктикан[15].

Бахархойн дукхалла

Бахархойн дукхалла
1836186219351959[1]1967[2]1970[3]1979[4]
108↗191↗2800↘615↗18 000↗27 252↗44 246
1986[2]1989[5]1992[2]1996[2]1998[2]2000[2]2001[2]
↗50 000↗53 014↗53 800↗55 300↗55 900↘55 800↘55 700
2002[6]2003[2]2005[2]2006[7]2007[2]2008[2]2009[8]
↘55 634↘55 600↘55 400↘55 000→55 000↘54 800↘54 551
2010[9]2011[10]2012[11]2013[12]2014[13]2015[14]
↘52 309↗52 390↗52 572↗52 996↘52 549↘52 494

Сахьтан аса

Москохан хан (МСК, инг. MSK) — Москох гӀала — Российн Федерацин коьрта шахьар лаьтта сахьтан зона[16]. Лела дукхачу регионашкахь Российн европин декъехь. 2014 шеран 26 октябрехь дуьйна йогӀа UTC+3.

1919 шарахь Россехь дуьненайукъара сахьан асанийн система йукъайаьккхинчул тӀаьхьа дуьйна хӀинццалц Москохан хенан UTC (GMT) хан хийцайалар хила тарло UTC+2 тӀера UTC+ 4 кхаччалц. Ӏаьнан заманахь а, аьхка UTC+2 тӀера UTC+5 кхаччалц. 2011 шеран 27 мартера 2014 шеран 25 октябре кхаччалц догӀура UTC+4.

Москохан махкахула чекхйолу меридиан 37,5° м-бузе. д., иза ду доза 2-гӀачу (UTC+2) а, 3-гӀачу а (UTC+3) географин сахьтан асанийн. ГӀалин йукъ лаьтта малхбузехь оцу дозанал, 3-гӀачу географин сахьтан асанехь. Москохан йуккъера Меттигера йуккъера мелхан хан — UTC+02:30:28 (йогӀу дохаллица 37,616°)[17].

1917 шо кхаччалц Москохахь официалан хан йогӀура GMT+02:30:17 (Москован Пачхьалкхан Университетан Красни Преснян обсерваторин дохаллица).

1919 шеран 1 июлехь РСФСР ХККх йолайо махкахь сахьтан асанийн система[18], цу тӀе Москох йукъайахийтира 2-гӀачу административан сахьтан аса, цуьнан хан хила йезара GMT+2. 2-гӀачу асанна йукъатуьхира кхин а мехкаш малхбалехьара меридианал 37,5° — Архангельск, Вологда, Ярославль, Кострома, Иваново, Владимир, Рязань, Тула, Липецк, Воронеж, Дон-тӀера-Ростов.

Мехкан цхьа могӀа регионашкахь стандартан хан сахьт хийцаран хьалхарчу дийнахь лелаш дара аьхкенан хан - Москохахь иза догӀура GMT+4:30:17, цигара сахьташ дӀасадахийтира юха 30 минот 17 секунд[19] — фактехь хилира «асана ханна плюс 2 сахьт» (GMT+4) дехьадовлар. 1919 шеран гурахь сахьт дехьа ца даьккхира 1 сахьт йуханехьа бен. Москохан хан хилира GMT+3 (барта маттахь олу декретан хан), иза лийлира 1924 шеран май кхаччалц, 1921 шо доцург, хан хийцира GMT+4 тӀера GMT+5 кхаччалц. 1924 шеран 2 майхь дуьйна москохан хан йогӀуш хилира GMT+2.

2-гӀа а, 3-гӀа а административан хенан асанан официалан доза, 1919 шеран 8 февралехь динчу омарца[18], коьртачу декъана цӀерпоштан некъашца а, хишца а лелара, 37,5° меридианан малхбалехьа. Цуьнца цхьаьна цхьа могӀа регионашкахь лелайора шина хенан асанан хан, цуо новкъарлонаш йора транспортан зӀенаш кхиорехь. Цундела тӀаьхь-тӀаьхьа оцу кӀошташкахь Москохан хан лело йолайелира церан малхбалерчу декъехь.

1930 шеран 16 июнан сацамца[20] мехкан йерриг регионашкахь сахьаш цхьа сахьт хьалхадехира асанан ханна дуьхьала 1930 шеран 21 июнехь дуьйна. Иштта Москохахь UTC+3 йогӀа хан хӀоттийра, цунна тӀаьхьа цӀе йелира москохан декретан хан» йа — москохан хан.

Москох хан, UTC+3, лело йолийра (къаьсттина 1957 шерал тӀаьхьа) 3-гӀа административан сахьтан зонан дуккха а регионашкахь лелаш йара аьхкенан хан UTC+4, иза баккъалла а дара оцу регионашкахь аьхкенан хан дӀайаккхар. Москохан сахьтан асанан малхбалехьара доза малхбалехьа дехьадоладелира. Цхьана муьрехь Москохахь сахьт лело долийра 4-гӀа сахьтан асанан регионашкахь — Коми Автономин Советийн Социалистийн Республикехь а, Ненцойн къоман округехь а.

Билгалдахарш

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
  2. ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 2,22 2,23 2,24 2,25 2,26 2,27 2,28 2,29 2,30 2,31 2,32 Народная энциклопедия «Мой город». Кириши
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 25 сентябрь. Архивйина 2013 шеран 28 апрелехь
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Архивйина 2011 шеран 22 августехь
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архивйина 2012 шеран 3 февралехь
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Административно-территориальное деление Ленинградской области: [справ.] / под общ. ред. В. А. Скоробогатова, В. В. Павлова; сост. В. Г. Кожевников. - СПб., 2007. - 281 с. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 26 апрель. Архивйина 2015 шеран 26 апрелехь
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 2 январь. Архивйина 2014 шеран 2 январехь
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 Всероссийская перепись населения 2010 года. Ленинградская область. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 10 август. Архивйина 2014 шеран 10 августехь
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Численность населения муниципальных образований и Сосновоборского городского округа Ленинградской области на 1 января 2011 года. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 12 апрель. Архивйина 2014 шеран 12 апрелехь
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 31 май. Архивйина 2014 шеран 31 майхь
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). ТӀекхочу дата: 2013 шеран 16 ноябрь. Архивйина 2013 шеран 16 ноябрехь
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. ТӀекхочу дата: 2014 шеран 2 август. Архивйина 2014 шеран 2 августехь
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. ТӀекхочу дата: 2015 шеран 6 август. Архивйина 2015 шеран 6 августехь
  15. ↑ Климат Ленинградской области Архивйина 2018-01-08 — Wayback Machine
  16. ↑ Федеральный закон "Об исчислении времени" от 03.06.2011 N 107-ФЗ (последняя редакция) / КонсультантПлюс. www.consultant.ru. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 25 март. Архивйина 2016 шеран 20 апрелехь
  17. ↑ Мировое время. Сколько сейчас времени в разных городах и странах. Точное время. Часовые пояса. dateandtime.info. ТӀекхочу дата: 2022 шеран 25 март. Архивйина 2021 шеран 15 августехь
  18. ↑ 18,0 18,1 Декрет СНК РСФСР от 8 февраля 1919 года «О введении счёта времени по международной системе часовых поясов». ТӀекхочу дата: 2015 шеран 14 май. Архивйина 2018 шеран 28 ноябрехь
  19. ↑ Блог о часовых поясах России и мира. Международное (поясное) время Архиван копи 2014 шеран 11 октябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ — Русский астрономический календарь-ежегодник, 1923.
  20. ↑ Постановление СНК СССР от 16 июня 1930 года № 60 «О переводе часовой стрелки вперёд на один час». ТӀекхочу дата: 2015 шеран 14 май. Архивйина 2016 шеран 4 мартехь

Хьажоргаш

Кеп:Киришин кӀошт