Абазакт

Абазакт
	Эвла
Абазакт
	абаз. Гьабакъвайкыт, Абазакыт ; гӀебарт.-чергаз. Еджыбокъуей, Абазэкт
	44°15′12″ къ. ш. 41°54′04″ м. д.HGЯO
Пачхьалкх	Росси
Республика	Кхарачой-Чергазийчоь
Муниципалан кӀошт	Хабезан кӀошт
Йуьртан меттиг	Псаучье-Дахан
Корта	Мекеров Азамат Умарович
Истори а, географи а
Йиллина	1862 шарахь
Хьалхара цӀерш	1925 шо кхачале Егибоковски
Центран локхалла	511 м
Сахьтан аса	UTC+3
Бахархой
2010
	423
2010
	423
Къаьмнийн хӀоттам	чергазий, абазой
Динан хӀоттам	бусалба-суннийш
Бахархойн цӀерш	абаза́ктхой, абаза́ктхо
Идентификаторан терахьаш
Телефонан код	+7 87873
Поштан индекс	369 413
Автомобилан код	09
Код ОКАТО	91240000002
Код ОКТМО	91640430106
Картин тӀехь
	Абазакт картин тӀехь

Абаза́кт (гӀебарт.-чергаз. Еджыбокъуей, Абазэкт, абаз. Гьабакъвайкыт, Абазакыт) — Российн Федерацин Кхарачой-Чергазийчоьнан Хабезан кӀоштан йукъара эвла. Юкъайоьду муниципалан кхолламан «Псаучье-Дахан йуьртан меттиган».

Географи

Эвла лаьтта Хабезан кӀоштан къилбаседа декъехь, Жима Зеленчук хин аьрру бердаца. КIоштан центран Хабезан 25 км къилбаседа-малхбалехь а, Черкесск гIалан 14 км малхбузехьа а лаьтта, Р265. Черкесск—Архыз новкъаца. Доза ду нах бехачу меттагийн латташца: Ново-Хумарински къилба-малхбалехь, Псаучье-Дахе къилбехьа, Икон-Халк къилбаседехьа. Эвла лаьтта республикин ломан кIажошкахь. Меттиган рельеф коьртаниг шунаш долуш ю, акъари таьIна ю малхбалехьа эркан тогIенехьа. Йуьртан меттиган мехкан локхаллин юккъера барам бу 511 метр хIордан тIегIанера. Гидрографин маша коьртаниг гайтина Жима Зеленчук эрко.

Климат барамера. Шеран юккъера хIаваан температура + 10°С ю. Уггаре шийла бутт — январь (беттан юккъера температура -1,5°С), ткъа уггаре бовха — июль (+21°С). ГIуоролаш йолало декабрь болалуш, чекхйовлу апрель болалуш. Йочанийн шеран юккъера барам шарахь 700 мм гергга бу. Дукхах дерг догIу апрель-июнь муьрехь.

Истори

ХIинца ша лаьттачу меттигехь эвла кхоьллина 1862 шарахь. Цул хьалха Егибоковски эвла лаьттара Уруп а, Кяфар а хишна юкъахь.

1925 шарахь Егибоковски (Гьабакъвайкыт) элан цIе хийцира, кхечу чергазийн а, абазойн а эвланийн санна, царна элийн цIераш техкина хиларна. Цуьнан жамI эвлан таханлера Абазакт цIе ю. ЦIе схьаяьлла «абаза» этнонимах а, гӀебарт.-чергаз. кыт — «юрт» дашах а^[2].

Бахархой

Бахархойн дукхалла
2010^[1]
423

Къоман хIоттам

2010 шеран Ерригроссийн бахархой багарбаран жамIашца^[3]:

Къам	Барам, ст.	Берриг бахархойх дакъа, %
чергазий	380	89,8 %
абазой	21	5,0 %
оьрсий	12	2,8 %
кхин берш	10	2,4 %
берриг	423	100 %

Дешар

Юкъардешаран ишкол — урам Центральни, 32.

Инфраструктура

Коьрта социалан инфраструктуран объекташ лаьтта Псаучье-Дахе йуьртан юккъехь.

Урамаш

Джамбековн
Джилакановн
Калмыковн
Нови
Подгорни
Пушкинан
Центральни

ГIарабевлла юьртахой

Калмыков Юрий Хамзатович — советийн а, российн а политикин гIуллакххо, юридически Iилманийн доктор. 1993-1994 шерашкахь Российн Федерацин юстицин Министр.

Сахьтан аса

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

Хьажоргаш

Аул Абазакт на официальном сайте КЧР Архивйина 2018-10-24 — Wayback Machine
Сайт Хабезского района
Коды ОКАТО — Абазакт
Код ОКТМО Архивйина 2016-03-04 — Wayback Machine

Билгалдахарш

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 Численность постоянного населения территорий КЧР по окончательным данным Всероссийской переписи населения 2010 года (бил-боцу.). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 10 октябрь. Архивйина 2014 шеран 10 октябрехь
↑ Кумахов М. А. Адыгская (черкесская) энциклопедия. — Москва: ФОНД им. Б. Х. Акбашева, 2006. — С. 735. — 1066 с. — ISBN 5-99003-371-0.
↑ База микроданных Всероссийских переписей населения 2002 и 2010 годов (бил-боцу.).

[2010D-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 Численность постоянного населения территорий КЧР по окончательным данным Всероссийской переписи населения 2010 года (бил-боцу.). ТӀекхочу дата: 2014 шеран 10 октябрь. Архивйина 2014 шеран 10 октябрехь

[2] Кумахов М. А. Адыгская (черкесская) энциклопедия. — Москва: ФОНД им. Б. Х. Акбашева, 2006. — С. 735. — 1066 с. — ISBN 5-99003-371-0.

[3] База микроданных Всероссийских переписей населения 2002 и 2010 годов (бил-боцу.).

[1]

[2]

[3]