Чонт-Эвл
| Эвла | |
| Чонт-Эвл | |
|---|---|
 | |
| 43°18′18″ къ. ш. 46°51′50″ м. д.HGЯO | |
| Пачхьалкх |
 Росси |
| Регион | ДегӀаста |
| КӀошт | Кизилюртан |
| Йуьртан меттиг | Чонт-Эвлан |
| Истори а, географи а | |
| Йиллина | 1684 |
| Бахархой | |
| Бахархой | 7197 стаг (2012) |
| Къаьмнийн хӀоттам | нохчий |
| Динан хӀоттам | бусулбанаш |
| Идентификаторан терахьаш | |
| Телефонан код | +7 87234 |
| Поштан индекс | 368111 |
| ОКАТО | 82226000011 |
| Картин тӀехь | |
 .svg)
|
|
Чонт-Эвл (йуьззина цӀе Чонтой-Эвл) — ДегӀастанан Кизилюртан кӀоштара эвла.
Иза йу Чонт-Эвлан йуьртан меттиган административан центр[1][2].
Географин меттиг
Эвла йу Кизил-йурт гӀалин къилба-малхбузехьа Сулак хин аьрру бердаца. Уггаре гергара нах беха меттигаш: къилбаседехьа — Костек эвла, къилбаседа-малхбалехьа — Акаро йурт, къилба-малхбузехь — Ново-Костека йурт, къилбаседехьа — Кироваул эвла, къилба-малхбузехьа — Байрамаул, Генжехаул а, Тецаулла йуьрташ а, Муцаулла йуьрташ а, Нечаевка а, Мацеевка а.
Истори
ДегӀастанан Йуккъерчу пачхьалкхан архиван хаамашца, Чонтаул йурт кхоьллина Эндирейра 3 доьзало 1684-чу шарахь.
Талламхоша А. А. Адисултановс , А. В. Твердыс [3] , кхечара а цуьнан цӀе схьайалар вайнехан Чонтой-Эвла («деревня Чонтой»), вуьшта аьлча, Тайпа Чонтойн йуьртана тӀера лар йо, ткъа талламхоша Г. А. Сергеева , Ю. М. Идрисовс а, кхечара а и йурт йуьхьанца кумыкаш баьхна лору, ткъа нохчий - тӀаьхьа баьхкинарш санна.
Кумыкийн меттигера историкаша йуьрт кхоьллина хан 1684-чу шо аьлла цӀе тиллина, иштта хаам бо, хидестаро хӀаллакйинчу Ширачу Чонтаулан ( Сулак хин аьтту бердаца лаьтта ) бахархой оцу метте дӀатарбалар бахьана долуш кхоллайелла аьлла.
1886-чу шеран бахархойн тептарца Чонтаул цхьана къаьмнийн кумыкийн эвла йара.
Населени
| 1869[4] | 1888 | 1895[5] | 1926 | 1939 | 1989 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1072 | ↗1336 | ↘1128 | ↘944 | ↘757 | ↗4671 |
| 2002[6] | 2010[7] | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 |
| ↗7698 | ↘7023 | ↗7197 | ↘7171 | ↗7292 | ↗7407 |
| 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021[8] |
| ↗7533 | ↗7683 | ↗7769 | ↗7827 | ↘7826 | ↘7339 |
- Къоман хӀоттам
1926-чу шарахь Йерригсоюзан бахархойн дӀайазбарца:
| № | Къам | Адамийн дукхалла | Дакъа |
|---|---|---|---|
| 1 | кумыки | 937 | 99,3 % |
| 2 | койбалы | 7 | 0,7 % |
2010-чу шарахь Йерригроссийн бахархойн дӀайаздарца:
| № | Къам | Адамийн дукхалла | Дакъа |
|---|---|---|---|
| 1 | аварцы | 2757 | 39,3 % |
| 2 | кумыки | 2622 | 37,3 % |
| 3 | чеченцы | 1452 | 20,7 % |
| 4 | другие | 192 | 2,7 % |
Билгалдахарш
- ↑ — Чонтаульский сельский округ (сельсовет)* (Кизилюртовский район) Архивйина 2018-02-10 — Wayback Machine
- ↑ О статусе муниципальных образований Республики Дагестан от 13 января 2005 - docs.cntd.ru. docs.cntd.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
- ↑ Топонимический словарь Кавказа. А. В. Твердый. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
- ↑ НЭБ - Национальная электронная библиотека. rusneb.ru - Национальная электронная библиотека. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
- ↑ НЭБ - Национальная электронная библиотека. rusneb.ru - Национальная электронная библиотека. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
- ↑ 1_TOM_01_04.xls - Яндекс Документы. docs.yandex.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
- ↑ Wayback Machine. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
- ↑ Яндекс. docs.yandex.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 3 декабрь.
 | ХӀара чекхбаккханза йаззам бу ДегIастанан географех лаьцна. ГӀодехьа РУВИКИна, хӀара йаззам тӀебуьзна. |
ХӀара чекхбаккханза йаззам бу. ГӀодехьа РУВИКИна, хӀара йаззам тӀебуьзна. |
 | яззаман хаамаш хаамашца. |