Российн Ӏилманан академи (1917-1925)

Российн Ӏилманан академи
Основатель	Пётр I
Язык общения	оьрсийн мотт
Полученные награды
Участник организации или коллектива	Космосан талламан комитет[d], Международный научный совет[d], InterAcademy Partnership[d]
Отрасль	наука в России[d]
Расположение штаб-квартиры	Москох, Росси
Организационно-правовая форма	государственная организация[d]
Краткое имя или название	RAS
Государство	Росси
Дата возникновения	1724 шеран 8 февраль
Административно-территориальная единица	Москох
Заменил	ССРС Ӏилманан академи[d]
Официальный сайт	ras.ru​(оьр.) new.ras.ru
Дочерние компании (организации, учреждения)	РӀА Математикин В. А. Стекловн цӀарах институтан Петарбухан дакъа[d], РӀА Физикин П. Н. Лебедевн цӀарах институт[d], РӀА Ботаникин В. Л. Комаровн цӀарах институт[d], Российн Ӏилманан академин Сибрехан дакъа[d], Российн Ӏилманан академин Генара Малхбален дакъа[d], Российн Ӏилманийн академин Уралан дакъа[d], РӀА Къилбан Ӏилманан юкъ[d], Математикин Ӏилманийн дакъа[d], Физикин Ӏилманийн дакъа[d], Нанотехнологийн а, хаамийн технологийн а дакъа[d], РӀА энергетикин, машенашъяран, механикин, урхаллин процессин дакъа[d], РӀА химин а, материалех Ӏилманийн а дакъа[d], РӀА Биологин Ӏилманийн дакъа[d], Q30263608?, Дуьненах лаьцна Ӏилманийн дакъа[d], Йукъараллин Ӏилманийн дакъа[d], Q30263611?, РӀА историн-филологин Ӏилманийн дакъа[d], Медицинин Ӏилманийн дакъа[d], Q30263614?, РӀА Регионийн Ӏилманан яккъаш[d], Q30263966?, Q30265215?, Томскан къоман талламан медицинин юкъ[d], РӀА "Биоинженери" юкъ[d], Q33121401?, РӀА Ламанан мехкийн экологин институт[d], РӀА Ӏаламдовзаран а, техникин а историн С. И. Вавиловн цӀарах институт[d], РӀА Физикин-техникин А. Ф. Иоффен цӀарах институт[d], Курчатовн институт[d], РӀА КӀЮ Геологин институт[d], РӀА Федералан Ӏилманан-талламан социологин юкъ[d], РӀА Нанотехнологин а, хаамийн технологин а дакъа[d], Q106473045?, Научно-технологический центр уникального приборостроения Российской академии наук[d], Институт космических исследований РАН[d], ИПМ РАН[d], Институт точной механики и вычислительной техники имени С. А. Лебедева[d]
Российн Ӏилманан академи картин тӀехь
РУВИКИ.Медиа логотип Медиафайлаш РУВИКИ.Медиа чохь

Росси́йн Ӏи́лманан акаде́ми — 1917—1925 шерашкара Российн республикин, Советийн Российн, ССРС лакхара Ӏилманан кхоллам.

Петарбухан Ӏилманийн академин когаметтаерг а, ССРС ӀА хьалха хилларг а.

Февралан революцел тӀаьхьа

1917 шеран февралехь дуьйна (я майхь) Петарбухан Ӏилманан академех, Ӏилманчийн йукъара гуламан сацамца, ала долийра Российн Ӏилманан академи. Дуьххьара йукъадаьккхира куьйгалла харжаран хьесап. 1917 шеран 15 майхь президент хилира гӀараваьлла геолог А. П. Карпинский.

1918 шеран 1 январехь Российн Ӏилманийн академехь вара:

• 45 — бакъ волу декъашхо (академик)
• 212 — Ӏилманан а, Ӏилманан-техникин белхалой

Октябран революцел тӀехьа

Дукхаха болчу Ӏилманчаша тӀе ца ийцира Октябран революци. 1917 шеран 21 ноябрехь академин йукъара гулам бистхилира мехкан Ӏилманчашка, революцин шеш реза ца хилар хоуьйтуш. Амма академи керлачу Ӏедалца цхьаьнагӀуллакхдан дуьхьала йацара. 1917 шеран декабрехь шеран гуламехь С. Ф. Ольденбурга, билгалдаьккхира, «Росси яла герга яхана» аьлла, билгалдоккхура: «Ӏилманан наха кхета ца до, церан болх ца хилча серло а, оьздангалла а хир йац, ткъа уьш йоцуш — адаман хила ма-деззара дахар.

Хьажа кхин а

• Российн Ӏилманан академин академикаш (1917—1925)

Хьажоргаш

• АН СССР // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).
• Великие потрясения — Историческая справка на официальном сайте РАН, из книги Ю. С. Осипова «Академия наук в истории Российского государства» Москва, «Наука», 1999